Lezersonderzoek

Methode

Lezersonderzoek kan, afhankelijk van de doelstelling, op verschillende manieren worden uitgevoerd.

Het bereik en de leesintensiteit van een blad kunnen het beste met kwantitatief onderzoek worden achterhaald. Het betreft immers vragen waarop het antwoord in termen van hoeveelheid dient te worden uitgedrukt (hoeveel geadresseerden lezen het blad; hoe vaak/ hoe lang wordt het gelezen). Telefonische enquêtes zijn hiervoor uitermate geschikt, omdat op deze wijze een representatieve steekproef kan worden benaderd. Schriftelijk onderzoek heeft minder de voorkeur, aangezien bij een schriftelijke enquête vaak alleen de lezers, en onder hen alleen de zeer betrokken lezers, worden bereikt. Wanneer bij een bereiksmeting toch wordt gekozen voor schriftelijk onderzoek, is het van belang om de enquête niet direct met het medium mee te sturen. Niet-lezers zullen namelijk ook de vragenlijst veelal over het hoofd zien.

Wanneer het bereik minder van belang is en wanneer vooral de waardering voor een blad door lezers moet worden achterhaald en/of het leesgedrag van lezers, zijn een schriftelijke of online enquête goede onderzoeksmiddelen. Bij deze methoden kan beeldmateriaal aan de vragenlijst worden toegevoegd, zodat bijvoorbeeld bij de vraag naar de waardering van een rubriek, ter herkenning een afbeelding van de rubriek kan worden getoond.

Om diepgaandere informatie over een blad te ontvangen, zoals informatie over waarom de lezers bepaalde onderdelen of eigenschappen van een blad al dan niet waarderen, is kwalitatief onderzoek de meest geschikte methode. Door middel van diepte-interviews kan bijvoorbeeld worden doorgevraagd op het hoe en waarom van het lezen en de waardering. Tevens kunnen spontane reacties van de lezers worden geregistreerd tijdens het doorbladeren van het blad.

Voor het bespreken van een nieuw blad of voor het genereren van nieuwe ideeën voor een bestaand blad, is kwalitatief onderzoek in de vorm van groepsdiscussies de meest geëigende methode.

Lezersprofiel

Op basis van het onderzoek is het mogelijk een lezersprofiel op te stellen. Het lezersprofiel wordt achteraf bepaald op basis van achtergrondkenmerken die in het onderzoek gevraagd zijn. Voor een goed en bruikbaar lezersprofiel is het van belang om vooraf te overleggen welke kenmerken zinvol en relevant zijn in de beschrijving van het lezersprofiel. Hierbij kan gedacht worden aan achtergrondkenmerken als leeftijd, geslacht en opleiding. Deze kenmerken kunnen dan meegenomen worden in het opstellen van de vragenlijst.